Artykuły, teksty, opracowania

Brytyjski Gender Recognition Act (część II) jako modelowa regulacja praw osób transseksualnych


Brytyjska ustawa o uznaniu płci (Gender Recognition Act) stworzył model do naśladowania dla pozostałych państw europejskich. Dzięki przepisom tej ustawy transseksualiści w Wielkiej Brytanii korzystają obecnie z najskuteczniejszej w Europie ochrony prawnej. Poniższy artykuł przedstawia analizę wniosków o uznanie płci socjalnej transseksualisty, certyfikatów zaświadczających przynależność do płci nabytej, a także składu i zadań organów kompetentnych do ich wydania, procedury uznania płci oraz dowodów w postępowaniu.

Gender Recognition Act został wydany 1 listopada 2004 r. Składa się z 29 części oraz 6 załączników (Schedule), które stanowią uzupełnienie regulacji i rozwinięcie postanowień zawartych w poszczególnych częściach Aktu.

W Części 1- 8 Aktu oraz Załącznikach nr 1 i 2 uregulowano procedurę wydawania gender recognition certificate – czyli certyfikatu (zaświadczenia) potwierdzającego przynależność do płci socjalnej (gender) transseksualisty. Części te zawierają ponadto przepisy, które dotyczą powoływania oraz funkcjonowania specjalnych komisji (Gender Recognition Panels) oraz określają wymogi do złożenia wniosku oraz kryteria, którymi powinny kierować się panele podczas podejmowania decyzji o uznaniu płci.

Części 9-21 oraz Załączniki 3-6 określają konsekwencje prawne wydania certyfikatu. Po uzyskaniu certyfikatu osoba transseksualna dla wszelkich możliwych prawnych celów będzie traktowana jak osoba o przynależności do płci wskazanej w certyfikacie. Poszczególne punkty części 9-21 odnoszą się do skutków, jakie wywiera wydanie certyfikatu w konkretnych sferach życia (np. małżeństwo, rodzicielstwo, korzystanie z renty, dyskryminacja, dziedziczenie, sport).

Części 22-29 zawierają przepisy uzupełniające - przykładowo - zakaz ujawniania jakichkolwiek informacji zawartych we wniosku osoby ubiegającej się o certyfikat lub informacji dotyczących historii płci osoby, której wniosek został pozytywnie rozpatrzony. Ponadto przepisy te przez pierwsze sześć miesięcy od wejścia w życie Aktu ograniczają możliwość składania wniosków do tych osób transseksualnych, które żyły zgodnie ze swoją płcią socjalną przez przynajmniej 6 lat (z uwagi na tak długi czas, również kryteria, które stosuje się do tych osób są nieco inne).

Przepisy Gender Recognition Act już na wstępie wskazują, kto może się ubiegać o certyfikat jak również określają, kto podejmuje decyzję o jego wydaniu.
Zgodnie z punktem 1(1) Aktu, do złożenia wniosku uprawniona jest osoba, która ukończyła 18 lat,niezależnie od swojej płci, jeżeli żyje jako osoba o przynależności do płci przeciwnej (1(1a)) lub zmieniła płeć pod rządami obcego prawa (1(1)(b)). Co ciekawe, termin określający płeć, o której uznanie poprzez wydanie certyfikatu transseksualista się ubiega, nosi w Akcie miano „płci nabytej”.

Decyzję w sprawie wniosku o wydanie certyfikatu podejmuje Gender Recognition Panel (1(3)). Bardziej szczegółowe informacje dotyczące Paneli zawarte są w Załączniku nr 1 do Aktu, który określa m.in. kryteria doboru członków Panelu.
Lord Kanclerz (Lord Chancellor), po konsultacji ze Szkockim Ministrem oraz Departamentem Finansów i Spraw Pracowniczych w Irlandii Północnej tworzy listę osób kwalifikujących się na stanowisko członka Panelu (1(1) Zał.1).
Osobami tymi mogą być jedynie jednostki posiadające odpowiednie kwalifikacje - w przypadku „członków-prawników” (legal members), za odpowiedniego kandydata uważa się osobę, która od 7 lat posiada kwalifikacje w rozumieniu Części 71 Ustawy o Sądach oraz obsłudze prawnej[1], adwokata lub radcę prawnego w Szkocji z przynajmniej siedmioletnim doświadczeniem oraz członka Adwokatury Irlandii Północnej lub radcę prawnego Sądu Najwyższego Irlandii Północnej z przynajmniej siedmioletnim doświadczeniem.
Z kolei stanowiska „członków-lekarzy” (medical members), zgodnie z Aktem, mogą być objęte przez zarejestrowanych praktyków lekarzy lub dyplomowanych psychologów.
Członków komisji wyznacza Przewodniczący Komisji wybrany przez Lorda Kanclerza Wielkiej Brytanii po konsultacji ze Szkockim Ministrem oraz Departamentem Finansów i Spraw Pracowniczych w Irlandii Północnej (2(1) Zał. 1).

Punkty 4 i 5 Załącznika nr 1 wskazują na wymogi, które muszą zostać spełnione przez Panele w indywidualnych sprawach.

Jeżeli osoba transseksualna domaga się uznania swojej płci zgodnie z punktem 1(1)(a) tzn. na podstawie „życia zgodnie ze swoją płcią socjalną”, jej wniosek musi być rozpatrzony przez Panel, w którego skład wchodzi przynajmniej jeden „członek- prawnik” i jeden „członek- lekarz”.

W przypadku powołania się we wniosku na uznanie płci w innym państwie lub na innym terytorium (1(1)(b)), w przypadku, gdy osoba transseksualna stara się o wydanie pełnego certyfikatu posiadając certyfikat tymczasowy, po spełnieniu warunków określonych w punkcie 5(2) GRA, lub w przypadku wniosku o sprostowanie certyfikatu zawierającego omyłkę (6(1)) - w skład Panelu musi wejść „członek- prawnik”.

Pracom Panelu składającego się z więcej niż jednego członka, przewodzi Przewodniczący, wiceprzewodniczący albo inny „członek-prawnik” wyznaczony przez Prezesa (6(1) Zał. 1).
Decyzje podejmowane są zgodnie z zasadą większości (6(2) Zał.1). W przypadku równości głosów decydującym jest głos członka przewodniczącego Panelowi. Panel rozpatruje wniosek na posiedzeniu niejawnym, a rozprawa odbywa się tylko w razie konieczności. Panel ma obowiązek uzasadniać swoje decyzje, o których treści Sekretarz Stanu zawiadamia wnioskodawcę.

Akt określa następujące kryteria, jakie muszą zostać spełnione, ażeby wniosek, w którym transseksualista domaga się uznania płci w oparciu o punkt1(1)(a) („życie zgodnie ze swoją płcią socjalną”), rozpatrzony był pozytywnie (2(1)):

- aplikant musi cierpieć na dysforię płciową;
- musi żyć zgodnie ze swoją płcią społeczną przynajmniej 2 lata przed złożeniem wniosku oraz
- musi pragnąć kontynuować ten stan aż do śmierci.

Ponadto wnioskodawca musi spełnić wymogi określone w Części 3 Aktu (Dowody).

Punkt (2) Części 2 Aktu gwarantuje wydanie certyfikatu osobom transseksualnym w przypadku, gdy transseksualista żąda uznania swojej płci socjalnej ze względu na zmianę swojej płci w innym państwie (1(1)(b)).
Uznanie to nastąpi, jeśli spełnione zostaną wymogi odnośnie wymaganych dowodów, określone w Części 3 Aktu i jeśli Komisja uzyska potwierdzenie, że zmiana płci nastąpiła na gruncie prawa państwa lub terytorium „uznanego” na potrzeby Aktu.
GRA przyznał Sekretarzowi Stanu (the Secretary of State) kompetencje do określenia, co w rozumieniu Aktu oznacza państwo lub terytorium „uznane”. Istotne jest przy tym, iż prawo tych państw musi zawierać co najmniej tak rygorystyczne kryteria uznania, jakie są przewidziane w Gender Recognition Act.

Część 3 GRA określa, jakie dowody należy obligatoryjnie przedłożyć Panelowi w celu uzyskania certyfikatu. W przypadku wniosku złożonego na podstawie punktu 1(1)(a) („życie zgodnie z rodzajem”), należy do niego dołączyć dwa raporty (4(1)-(3)).
Jeden musi pochodzić od zarejestrowanego lekarza lub psychologa posiadającego wymagane uprawnienia, przy czym konieczne jest, żeby wykonywał on praktykę lekarską na polu dysforii płciowej. Raport ten powinien zawierać szczegóły diagnozy.
Drugi raport może być sporządzony przez jakiegokolwiek lekarza, niekoniecznie praktykującego na tym polu.
Przynajmniej jeden z raportów musi zawierać szczegóły terapii, którą wnioskodawca odbył, odbywa lub terapii, która jest planowana i która ma na celu modyfikację cech płciowych.

Ponadto wniosek o wydanie takiego certyfikatu musi także zawierać deklarację wnioskodawcy, w której oświadcza, że żył zgodnie z daną płcią przynajmniej 2 lata oraz że pragnie kontynuować ten stan aż do śmierci.

Transseksualista, który stara się o certyfikat na tej podstawie, iż zmienił swoją płeć społeczną zgodnie z prawem innego państwa (pkt 1(1)(b)), musi dostarczyć tego dowód (pkt 4(5)).
Niektóre przepisy znajdują zastosowanie do dwóch rodzajów wniosków - są one uregulowane w punkcie 6.
Wniosek musi zawierać pisemne oświadczenie wnioskodawcy, iż nie pozostaje on w związku małżeńskim oraz jakiekolwiek inne dokumenty lub dowody (przykładowo szczegóły dotyczące imienia, nazwiska, datę urodzenia, adres do korespondencji itp) wskazane przez Sekretarza Stanu[2].

Prawo żądania przedstawienia innych informacji lub dowodów przysługuje ponadto panelowi (3(6)(c)), w tym jednak przypadku musi on podać powody, dla których zażądał ich dostarczenia (pkt 8). Dodatkowo wnioskodawca wedle swojego życzenia ma prawo dołączyć do wniosku o wydanie certyfikatu wszelkie informacje, jakie uzna za stosowne(pkt 3(6)).

Joanna Dziura

[1] Courts and Legal Services Act 1990 (c. 41)
[2] Przepis punktu 3(6)(b) upoważnia Sekretarza Stanu do określenia w odrębnym akcie (order) pozostałej części wniosku.

źródło:
http://prawaczlowieka.edu.pl/index.php?dok=4296abf737c7b57969d073b5dfa47c041e22782f-d3


edzamieszczono: 2009.03.29

szukaj

menu

najnowsze teksty

najnowsze posty

linki sponsorowane

możesz pomóc

Zapisz się do grupy mailowej

publikacje

wspierają nas

polecane

twoja transKARTA

kalendarium

! Oddziały i grupy Trans-Fuzji

! spotkania indywidualne

# pomoc psychologiczna

dla osób transpłciowych:
- w Krakowie
- w Poznaniu
- w Trójmieście
- w Warszawie
- we Wrocławiu

* pomoc prawna

myśli i cytaty

Życie jest za krótkie, aby być niewolnikiem ludzkich oczekiwań. Nie warto powstrzymać się od działań z obawy przed krytyką innych.
Antony Hegarty

Trans-Fuzja w necie

transgenderyzm

Można rozumieć jako praktykę przekraczania norm związanych z płcią. W takim ujęciu osoba transgenderowa to ktoś, kogo prezentacja płciowości przynajmniej czasami jest odmienna od oczekiwań kultury, w jakiej ta osoba żyje.

transpłciowość

Różnymi wariantami transpłciowości są:

transwestytyzm

Tego się nie leczy, można tylko zaakceptować. Lekarz, który będzie utrzymywał, że Cię z tego wyleczy, nie wie o czym mówi. Leczyć można tylko fetyszyzm transwestytyczny.

należymy do

generowano:
0.2768 s
  kontakt@transfuzja.org użwamy cookies »  
fundacja na rzecz osób transpłciowych
 
login

hasło

zapomniane hasłozarejestrujzaloguj