Artykuły, teksty, opracowania

Chłopczyk, dziewczynka czy osoba – brak rozpoznania prawnego w Europie dla osób interpłciowych


Poniższy artykuł autorstwa Komisarza Praw Człowieka Rady Europy - Nilsa Muižnieksa - ukazał się po raz pierwszy 9 maja 2014 na stronie humanrightscomment.org.



1 maja prezenter stacji Fox News Clayton Morris musiał przeprosić za swoją „ignorancką i głupią” wypowiedź, w której wyśmiewał nowe opcje oznaczenia płci na profilach facebookowych umożliwiające użytkownikom zarejestrowanie się m.in. jako osoby interpłciowe. Prezenter telewizyjny wykpił posunięcie właściciela owego portalu społecznościowego, odnosząc się do interpłciowości słowami „cokolwiek to znaczy”. Przypadek ten odzwierciedla uprzedzenia i ignorancję, z którymi spotykają się osoby, którym nie można jednoznacznie przypisać płci męskiej lub żeńskiej przy urodzeniu. Większość państw świata nadal zaniedbuje tę kwestię praw człowieka, a osoby interpłciowe ciągle pozostają niewidzialne dla większości społeczeństwa.

Przypadający na 17 maja Międzynarodowy Dzień Walki z Homofobią i Transfobią ma również na celu podkreślenie walki z dyskryminacją i uprzedzeniami, z którymi mierzą się osoby interpłciowe. Określenie „interpłciowość” zastępuje szeroko stosowany przez lekarzy w XVII i XIX wieku termin „hermafrodytyzm”. Oczekiwania społeczne stawiane dziewczynkom i chłopcom przy urodzeniu, tudzież mężczyznom i kobietom w społeczeństwie, są źródłem problemów, z którymi borykają się osoby interpłciowe. Społeczeństwo niemal zawsze postrzega osobę w odniesieniu do jej płci biologicznej. Jednakże w przypadku osób interpłciowych, ich cechy chromosomalne, anatomiczne czy gonadalne nie pasują wyłącznie do jednej z płci. Jest to powód, dla którego osoby interpłciowe napotykają ogromne bariery, przez które nie mogą w pełni cieszyć się swoimi prawami człowieka. 

Zabiegi chirurgiczne bez przyzwolenia

Sytuacja osób interpłciowych nie jest szeroko znana. Z niedawno przeprowadzonego badania wynika, że wielu rodziców interpłciowych niemowląt jest nieprzygotowanych i posiada nierzetelne informacje. Lekarze mogą być skłonni sugerować rodzicom leczenie i zabiegi „korekcyjne”, mające na celu „unormowanie” płci fizycznej ich dziecka. Charakter tych zabiegów, wykonywanych na interpłciowych dzieciach, jest bardziej kosmetyczny niż konieczny z punktu widzenia medycznego.  Skutkować one mogą nie tylko nieodwracalnymi zmianami na genitaliach, ale również sterylizacją bez pełnego, świadomego przyzwolenia rodziców oraz, przede wszystkim, bez przyzwolenia samych osób interpłciowych.

Zabiegi „korekcyjne” najczęściej mają skutek traumatyzujący i poniżający. Mogą one przeciągać się w czasie, do rzadkości nie należą również powikłania pozabiegowe. Pojawiają się ponadto długoterminowe skutki na zdrowiu psychicznym i samopoczuciu samych zainteresowanych. Płeć przypisana dzieciom w tak wczesnym wieku może nie odzwierciedlać ich późniejszych uczuć i tożsamości płciowej. 

Co więcej, usługodawcy medyczni rzadko są przejrzyści co do statystyk zabiegów chirurgicznych przeprowadzanych na osobach interpłciowych. Jak wynika z zeszłorocznego badania opublikowanego przez Fundację Heinricha Bölla, nawet sami pacjenci często napotykają trudności w dostępie do własnych dokumentacji medycznych. 

Prawo do samostanowienia i integralności cielesnej

Wczesne zabiegi „normalizujące” nie są wykonywane w poszanowaniu do prawa do samostanowienia i integralności cielesnej osób interpłciowych. Dzieci i niemowlęta interpłciowe nie mają możliwości wyrażenia przyzwolenia. Również przyzwolenie od pełnomocników dziecka, którymi są rodzice, może nie być swobodne i w pełni świadome, co więcej trudno w nim uwzględnić rozwiązanie, które będzie dla dziecka najlepsze również w dalszej perspektywie.

Specjalny Sprawozdawca ONZ ds. Tortur, Juan E. Méndez, apelował do wszystkich państw o uchylenie wszelkich przepisów zezwalających na inwazyjne i nieodwracalne zabiegi, w tym na wymuszone zabiegi normalizacyjne genitaliów, które są wykonywane bez świadomego przyzwolenia samej osoby zainteresowanej. Należy uszanować wybór osób interpłciowych do niepoddawania się zabiegom chirurgicznym na genitaliach. 

Kiedy owe zabiegi nie są konieczne z przyczyn medycznych, powinny być  wykonywanie wyłącznie na osobach interpłciowych, których wiek pozwala im na wyrażenie przyzwolenia i na aktywny udział w podejmowaniu decyzji odnośnie zabiegów i przypisania płci. Rzecznictwem za takim rozwiązaniem zajmowała się Szwedzka Narodowa Komisja Doradcza ds. Etyki Biomedycznej (Swiss National Advisory Commission on Biomedical Ethics), która dostrzegła dotychczasowe cierpienia osób interpłciowych, a w listopadzie 2012 roku wezwała do zakończenia procederu operacji z przyczyn społeczno-kulturowych.

Informacje i wsparcie

Jak podkreśla Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy, interpłciowe dzieci oraz ich rodziny potrzebują m.in. odpowiedniego doradztwa i wsparcia. Oprócz specjalistów społecznych i medycznych również rzecznicy społeczni działający na rzecz osób interpłciowych powinni mieć możliwość uczestniczenia w przekazywaniu informacji i usług samym zainteresowanym i ich bliskim. Zachodzi również potrzeba ulepszenia jakości nauczania o kwestii interpłciowości oraz o powiązanych z nią kwestiach prawnoczłowieczych, głównie w kontekście usług medycznych i społecznych. 

Rejestracja i uznanie prawne

Treść aktów urodzenia, tak jak wielu innych tego typu dokumentów, wymaga określenia płci samego zainteresowanego. Najczęściej niemożliwe jest oficjalne zarejestrowanie danej osoby bez zdefiniowania jej płci. Tym samym osoba bez jednoznacznie określonej płci może łatwo znaleźć się w piekle prawnego „niebytu” spowodowanego brakiem oficjalnych dokumentów. 
Od listopada 2013 w Niemczech, oprócz płci męskiej i żeńskiej w aktach urodzenia, pojawiła się również możliwość pozostawienia pustego pola. Tym samym przestało być konieczne określanie płci biologicznej dziecka przy narodzinach. O praktycznych skutkach tej zmiany prawnej przyjdzie nam się jeszcze przekonać. Niemożliwe jest jednak jeszcze zastosowanie podobnych rozwiązań przy wydawaniu paszportów i dowodów osobistych. 

Uświadamianie i przegląd przepisów

Zachodzi konieczność zwiększania świadomości i zebrania więcej danych na temat sytuacji osób interpłciowych w społeczeństwie, o dyskryminacji i uprzedzeniach, jakie napotykają one w życiu codziennym, również jako osoby dorosłe. Reforma ustawy o Dyskryminacji na Tle Płci w Australii (the Sex Discrimination Act) w zeszłym roku wprowadziła "status interseksualny" do innych zabronionych przyczyn dyskryminacji. Jest to potężne narzędzie do wspierania równości dla osób interpłciowych.

Wzywam rządy europejskie do dokonania przeglądu obecnych przepisów i praktyk medycznych w celu identyfikacji luk w ochronie osób interpłciowych, oraz do podjęcia działań w celu rozwiązania owych problemów. Osoby decyzyjne powinny do tych działań angażować rzeczników społecznych działających na rzecz osób interpłciowych, takich jak OII Europe oraz ILGA-Europe. Prawa człowieka są powszechne i nie mogą one zależeć od płci. Osoby interseksualne muszą otrzymać pełne uznanie prawne od urodzenia, ponadto poprawki odnośnie ich oznaczeń płci muszą odzwierciedlać ich osobiste, nieprzymuszone wybory.

Oryginalny, angielskojęzyczny tekst pochodzi ze strony humanrightscomment.org

Nils Muižnieks, tłumaczenie: Martyna Łysakiewicz

edzamieszczono: 2014.06.24

szukaj

menu

najnowsze teksty

najnowsze posty

linki sponsorowane

możesz pomóc

Zapisz się do grupy mailowej

publikacje

wspierają nas

polecane

twoja transKARTA

kalendarium

! Oddziały i grupy Trans-Fuzji

! spotkania indywidualne

# pomoc psychologiczna

dla osób transpłciowych:
- w Krakowie
- w Poznaniu
- w Trójmieście
- w Warszawie
- we Wrocławiu

* pomoc prawna

myśli i cytaty

Życie jest za krótkie, aby być niewolnikiem ludzkich oczekiwań. Nie warto powstrzymać się od działań z obawy przed krytyką innych.
Antony Hegarty

Trans-Fuzja w necie

transgenderyzm

Można rozumieć jako praktykę przekraczania norm związanych z płcią. W takim ujęciu osoba transgenderowa to ktoś, kogo prezentacja płciowości przynajmniej czasami jest odmienna od oczekiwań kultury, w jakiej ta osoba żyje.

transpłciowość

Różnymi wariantami transpłciowości są:

transwestytyzm

Tego się nie leczy, można tylko zaakceptować. Lekarz, który będzie utrzymywał, że Cię z tego wyleczy, nie wie o czym mówi. Leczyć można tylko fetyszyzm transwestytyczny.

należymy do

generowano:
0.2942 s
  kontakt@transfuzja.org użwamy cookies »  
fundacja na rzecz osób transpłciowych
 
login

hasło

zapomniane hasłozarejestrujzaloguj