Artykuły, teksty, opracowania

Gender Recognition


Gender Recognition Act to brytyjska ustawa regulująca sytuację prawną osób transseksualnych.

Historia powstania aktu
W latach '40 chirurg Harold Gillies przeprowadził operacje korekty płci u osób transseksualnych M/K i K/M, zapoczątkowując leczenie transseksualistów w Wielkiej Brytanii. W latach '60 psychiatra John Randell założył przy Charing Cross Hospital w Londynie pierwszą w Królestwie klinikę zajmującą się leczeniem pacjentów z dysforią płciową. Przez wiele lat brytyjscy transseksualiści bez przeszkód zmieniali akty urodzenia i dokumenty oraz zawierali małżeństwa zgodne ze swoją tożsamością płciową. Choć ich działania popierało wielu lekarzy, prawników i przedstawicieli parlamentu, w ustawodawstwie Wielkiej Brytanii nie istniał żaden zapis, który regulowałby procedurę prawnej zmiany płci.

Sytuacja transseksualistów uległa zmianie w 1970 roku, kiedy Arthur Corbett postanowił unieważnić swoje małżeństwo z April Ashley, a jako przyczynę wskazał fakt, iż urodziła się ona płci męskiej. Rozwód przeprowadzono, co ustanowiło precedens na kilkadziesiąt lat - od tej pory transseksualiści, którzy dokonali operacyjnej korekty płci i pragnęli zawrzeć związek małżeński, traktowani byli jako przedstawiciele płci stwierdzonej prawnie przy ich narodzinach. Zawarte wcześniej małżeństwa okazały się nieważne. Wstrzymano również wydawanie zmienionych aktów urodzenia. Prawo nie uniemożliwiało jednak transseksualistom zmieniania imion, otrzymywania paszportów i praw jazdy.

W późniejszych latach wydano kilka aktów, które - dotycząc zakazu dyskryminacji ze względu na płeć - mniej lub bardziej pośrednio regulowały one także kwestie prawne związane z transseksualizmem. Nie stanowiły jednak przełomu w uregulowaniu sytuacji prawnej osób transseksualnych.

Równolegle, w latach '80 i '90, grupa nacisku Press for Change pomogła kilku osobom transseksualnych wnieść sprawy przeciwko Wielkiej Brytanii przed Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. W sprawie Rees przeciwko Wielkiej Brytanii z 1986 r. Trybunał zadecydował, że Wielka Brytania, mimo iż nie złamała do tej pory praw człowieka, to jednak powinna przeprowadzić zmiany w systemie prawnym, by uregulować sytuację osób transseksualnych. Rząd nie zrobił nic w tej sprawie.

Po 2000 roku zaczęły jednak zapadać w Wielkiej Brytanii wyroki wskazujące na istnienie sprzeczności między obowiązującymi prawami człowieka, a sytuacją transseksualistów. W 2002 roku, w sprawie Goodwin przeciwko Wielkiej Brytanii, Trybunał uznał, że Wielka Brytania złamała prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego transseksualisty. Rok później w brytyjskim sądzie zapadł wyrok przeciwko pani Bellinger, transseksualistce M/K, która starała się o uznanie jej małżeństwa z mężczyzną, zawartego w 1981 r. Stwierdzono wówczas, że dotychczasowe prawo dotyczące małżeństw nie jest zgodne z aktem regulującym w Wielkiej Brytanii prawa człowieka.
Doprowadziło to do wydania w listopadzie 2004 r. Gender Recognition Act, który od tej pory reguluje wszystkie aspekty prawnego funkcjonowania transseksualistów w społeczeństwie.

Jak uzyskać certyfikat?
Gender Recognition Act umożliwia transseksualistom dokonywanie zmian w aktach urodzenia i gwarantuje prawne uznanie zmiany płci. Reguluje procedurę wydawania gender recognition certificate, czyli zaświadczenia, który potwierdza przynależność do płci zgodnej z psychiczną tożsamością płciową transseksualisty. Szczegółowo określa konsekwencje prawne wydania certyfikatu: posiadacz zaświadczenia dla wszystkich możliwych celów prawnych jest traktowany jako przedstawiciel płci podanej w certyfikacie (określanej tu jako płeć nabyta). Gwarantuje bezpieczeństwo zachowania w poufności informacji zawartych we wniosku o przyznanie certyfikatu oraz dotyczących historii płci osoby, której wniosek został rozpatrzony. Wskazuje, jakie warunki musi spełniać osoba ubiegająca się o certyfikat i kto podejmuje decyzję o jego wydaniu.

Aby uzyskać certyfikat, wymagane jest ukończenie 18 lat oraz wykazanie, że cierpi się na dysforię płciową, żyje zgodnie ze swoją tożsamością płciową przez co najmniej dwa lata i zamierza kontynuować ten stan aż do śmierci. Należy tu zauważyć, że nie jest wymagane uprzednie przejście terapii hormonalnej i operacji korekty płci. Wniosek o wydanie certyfikatu musi zawierać także pisemne oświadczenie wnioskodawcy, że nie pozostaje on w związku małżeńskim, oraz inne dokumenty lub dowody (chodzi głównie o dane personalne) oraz deklarację, że żyje zgodnie ze swoją płcią psychiczną przez przynajmniej dwa lata i pragnie kontynuować ten stan do śmierci. Wnioskodawca może też załączyć wszystkie informacje, jakie uzna za stosowne. Do wniosku należy również dołączyć dwa raporty: jeden z nich musi pochodzić od zarejestrowanego lekarza lub psychologa, który wykonuje praktykę lekarską na polu dysforii płciowej, drugi może zostać sporządzony przez lekarza, który nie zajmuje się zawodowo dysforią płciową. Przynajmniej jeden z raportów musi zawierać szczegóły terapii, którą wnioskodawca odbył, odbywa lub zamierza odbyć w celu zmienienia swoich cech płciowych.

O tym, czy danej osobie można wydać certyfikat, decyduje Gender Recognition Panel - komisja rozpatrująca wniosek w trybie niejawnym (rozprawa odbywa się tylko w razie konieczności). W skład Panelu musi wejść przynajmniej jeden członek-prawnik (legal members) i jeden członek-lekarz (medical members). Decyzje podejmowane są większościowo.

Sytuacja wygląda trochę inaczej, gdy transseksualista dokonał prawnej zmiany płci w innym państwie. Gender Recognition Act gwarantuje mu wydanie certyfikatu, jeśli transseksualista dostarczy odpowiednie dokumenty. Komisja musi na ich podstawie uzyskać potwierdzenie, że prawna zmiana płci faktycznie nastąpiła. Rozpatrywane są wymagania, które transseksualista spełnił uprzednio w innym państwie - muszą być co najmniej równie restrykcyjne jak wskazane w Gender Recognition Act. W takiej sytuacji w skład Panelu musi wejść jeden członek-prawnik, obecność czlonka-lekarza nie jest konieczna.

Gender Recognition Act nie jest pierwszą ustawą tego typu (pionierem była szwedzka ustawa z 1972 r.), nie jest też być może doskonałym rozwiązaniem problemów osób transpłciowych, lecz z całą pewnością zapewnia transseksualistom najskuteczniejszą w Europie ochronę prawną, która może stanowić wzór do naśladowania dla twórców podobnych ustaw w innych krajach.

Regulacje prawne dotyczące transseksualizmu obecnie obowiązują także we Francji, Niemczech, Hiszpanii i Holandii, a w pewnym stopniu również na Litwie.

W Polsce nie istnieją jeszcze ukierunkowane wprost na problem transseksualistów ustawy. Fundacja Trans-Fuzja (www.transfuzja.org) podjęła starania i konsultacje zmierzające do stworzenia projekty ustawy regulującej w prawie stosunek do transseksualizmu i transpłciowości.

Opracował Marcin Rzeczkowski na podstawie opracowania prawnego Joanny Dziury

edzamieszczono: 2009.04.21

szukaj

menu

najnowsze teksty

najnowsze posty

linki sponsorowane

możesz pomóc

Zapisz się do grupy mailowej

publikacje

wspierają nas

polecane

twoja transKARTA

kalendarium

! Oddziały i grupy Trans-Fuzji

! spotkania indywidualne

# pomoc psychologiczna

dla osób transpłciowych:
- w Krakowie
- w Poznaniu
- w Trójmieście
- w Warszawie
- we Wrocławiu

* pomoc prawna

myśli i cytaty

Życie jest za krótkie, aby być niewolnikiem ludzkich oczekiwań. Nie warto powstrzymać się od działań z obawy przed krytyką innych.
Antony Hegarty

Trans-Fuzja w necie

transgenderyzm

Można rozumieć jako praktykę przekraczania norm związanych z płcią. W takim ujęciu osoba transgenderowa to ktoś, kogo prezentacja płciowości przynajmniej czasami jest odmienna od oczekiwań kultury, w jakiej ta osoba żyje.

transpłciowość

Różnymi wariantami transpłciowości są:

transwestytyzm

Tego się nie leczy, można tylko zaakceptować. Lekarz, który będzie utrzymywał, że Cię z tego wyleczy, nie wie o czym mówi. Leczyć można tylko fetyszyzm transwestytyczny.

należymy do

generowano:
0.4824 s
  kontakt@transfuzja.org użwamy cookies »  
fundacja na rzecz osób transpłciowych
 
login

hasło

zapomniane hasłozarejestrujzaloguj