Artykuły, teksty, opracowania

Historia ruchu transpłciowego w Polsce


Wystąpienie Wiktora Dynarskiego na konferencji "Historia tęczy". Materiał poprawiony i uzupełniony.

Słowo wstępne


 


Niniejszy tekst stanowi uzupełnienie mojego wystąpienia podczas konferencji „Historia Tęczy", traktującej o dziejach ruchu mniejszości LGBTQ1 w Polsce. Odbyta w trakcie panelu dyskusja pomogła mi uporządkować wiadomości oraz osadzić historię ruchu transpłciowego2 w faktycznej historii Polski, nie zaś jedynie w postaci suchych, właściwie nikomu nieznanych i zapewne nieprzydatnych dat. Późniejsze - już kuluarowe - rozmowy dopełniły dzieła i oto mógł powstać tekst obejmujący nie tylko działalność na rzecz osób transpłciowych, lecz także historię zmian prawnych, które umożliwiły zapoczątkowanie ruchu, a wręcz skutkowały w nim.


Pozwolę sobie przedstawić pokrótce strukturę niniejszego referatu.


Na początek odrobina historii. Rok 1989 z perspektywy działalności transpłciowej. Czy rzeczywiście coś się zmieniło? Następnie przejdę do opisu poszczególnych instytucji wspierających osoby transpłciowe (będą one w większości dotyczyły osób transseksualnych), organizacji nastawionych tylko na transową część tęczowej mniejszości, po drodze zatrzymam się także przy działalności internetowej (niezmiernie istotnej dla tego ruchu), a na końcu przytoczę sylwetki kilku znanych i medialnie aktywnych osób.


Być może niektórym czytelnikom praca wyda się zdominowana przez charakterystykę działalności fundacji Trans-Fuzja, jednakże w tym wypadku czuję się usprawiedliwiony. Trans-Fuzja jest de facto pierwszą w Polsce - i jak dotąd jedyną - organizacją działającą na rzecz wszystkich osób transpłciowych, nie tylko transseksualistów (w przeciwieństwie do omawianego poniżej Stowarzyszenia Pomocy Transseksualistom).


 


 


I. Poszukiwanie początku


 


Podczas dyskusji panelowej większość uczestników zgodziła się co do usytuowania początków historii polskiego ruchu LGBT w roku 1989. Transformacja polityczna pozwoliła na tworzenie wszelkiego rodzaju organizacji pozarządowych, dzięki czemu w całej Polsce zaczęły powstawać stowarzyszenia zrzeszające mniejszości seksualne. Jednakże nie płciowe. Dlaczego?


Prawna „zmiana płci"3 dopuszczalna jest na podstawie Orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1978 r., który umożliwia sprostowanie aktu urodzenia przy spełnieniu odpowiednich warunków. 22 czerwca 1989 r. Sąd Najwyższy uznał poczucie przynależności do danej płci za dobro osobiste podlegające ochronie. Potwierdzono to również w roku 1995, kiedy to nastąpiło wskazanie na rodziców powoda lub powódki (w razie ich braku - kuratora) jako pozwanych w sprawie.4 Ponadto aż do końca lat dziewięćdziesiątych wszelkie operacje wykonywane u osób transseksualnych (włącznie z korekcją genitaliów) należały do grupy świadczeń refundowanych.


Z powyższych informacji wynika, że tuż po transformacji politycznej nie było wyraźnego zapotrzebowania na organizacje walczące o prawa osób transseksualnych. Powstawały za to grupy wsparcia, zwykle pod patronatem któregoś z zrzeszeń LGBT (wrócę jeszcze do tego).


Działalność na rzecz transwestytów nie miała miejsca ze względu na ówczesny stan wiedzy seksuologicznej - transwestytyzm uznawano za zboczenie. Obecnie w krajach stosujących Międzynarodową Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 wyróżnia się transwestytyzm o typie podwójnej roli definiowany jako „przebieranie się w odzież płci przeciwnej w celu osiągnięcia przyjemności z chwilowego odczuwania przynależności do płci przeciwnej, jednak bez chęci bardziej trwałej zmiany płci i bez pragnienia operacyjnego potwierdzenia tej zmiany"5 oraz transwestytyzm fetyszystyczny, który „polega na potrzebie noszenia ubrań płci przeciwnej głównie po to, by osiągnąć podniecenie seksualne i mieć wygląd osoby płci przeciwnej"6.


Transgenderyzm - jako forma transpłciowości - znany jest od niedawna, niekiedy nawet odrzucany ze względu na jego rozpiętość. Obejmuje przypadki bigenderyzmu (osoba czuje się obiema płciami jednocześnie), agenderyzmu (brak określenia płciowego), a także wszelkie inne możliwe odstępstwa od powszechnej dychotomii płci - również transgenderyzm rozumiany jako chęć korekty niektórych cech płciowych bez finalnej operacji oraz różnorakie wariacje na poziomie płci kulturowej.


Zatem kiedy dokładnie usytuować początek ruchu spod znaku T, skoro nie okazał się nim rok 1989?


Wydaje się, że trzeba było czekać kolejne 12 lat, aby móc w ogóle mówić o działalności na rzecz osób transpłciowych. W 2001 roku powstaje strona transseksualizm.republika.pl - obecnie znana pod adresem transseksualizm.pl - największa do tej pory baza danych nt. transseksualizmu tworzona całkowicie przez osoby transseksualne. W tym samym roku, 21 maja Alicja Strzelecka i Daniel Bąk powołują do życia Stowarzyszenie Pomocy Transseksualistom (STP), które działa przez cztery kolejne lata.


W 2007 roku - po prawie dwuletniej ciszy - grupa przyjaciół z Wrocławia (wraz z tamtejszym oddziałem Kampanii Przeciw Homofobii oraz Antyfacetem) inicjuje kilka genderowo niejednoznacznych happeningów. Rodzi się pomysł stworzenia organizacji. Rok później, 28 stycznia powstaje Fundacja Na Rzecz Wspierania Osób Transpłciowych Trans-Fuzja.


 


II. Mniejszość w mniejszości


 


Wbrew powszechnej opinii jakoby organizacje LGBT nie prowadziły żadnej działalności na rzecz osób transpłciowych, wśród wielu inicjatyw skierowanych ściśle do środowiska homo- lub biseksualnego, możemy znaleźć kilka podejmujących problemy osób transpłciowych.


 


II.1. Grupy Wsparcia dla Osób Transpłciowych działające przy organizacjach LGBT7


 


Najwcześniej - w 2003 roku - powstanie Grupy Wsparcia zainicjowało stowarzyszenie Lambda Szczecin. Przez pierwsze dwa lata spotkania (odbywające się co dwa tygodnie) przeznaczone były dla osób transseksualnych, po czym grupa otworzyła się na wszystkie osoby z problemami identyfikacji płciowej. Działalność inicjatywy skupiała się na rozmowach i wymianie doświadczeń, spotkaniach z rodzinami osób transpłciowych, opracowywaniu materiałów naukowych, współpracy z wykładowcami akademickimi, prowadzeniu dialogu z teologami katolickimi8 oraz upowszechnianiu wiedzy o transpłciowości w społeczeństwie. Niestety, około 2006 roku Lambda Szczecin zawiesiła swoją działalność całkowicie. Jednakże ostatnio pojawiły się informacje o reaktywacji stowarzyszenia, co oznaczać może także powrót inicjatywy Grupy Wsparcia dla Osób Transgenderycznych.


W 2005 roku w Polsce rozpoczęły swoją działalność grupy w Krakowie (przy lokalnym oddziale Kampanii Przeciw Homofobii) oraz w stolicy (stowarzyszenie Lambda Warszawa).


Pierwsza z nich - skierowana do osób Trans Gender9 - za główne cele uznała: budowanie pozytywnej tożsamości osób TG, przekazywanie informacji o stowarzyszeniach, wydawnictwach, lekarzach i instytucjach zajmujących się płciowością człowieka, poszerzanie wiedzy społecznej w temacie tożsamości płciowej, organizację sympozjów i konferencji, walkę z nietolerancją, pomoc osobom transpłciowym w skontaktowaniu się z lekarzami oraz organizację imprez rozrywkowych i kulturalnych. Podobnie jak w przypadku szczecińskiej Lambdy, KPH Kraków zawiesiła swoją działalność około 2006 roku. Po kilkunastu miesiącach nastąpiła reaktywacja oddziału, jednakże wśród zaplanowanych inicjatyw nie ma spotkań dla osób transpłciowych.


Powołana w tym samym czasie (i wciąż istniejąca) grupa wsparcia Lambdy Warszawa prowadzi spotkania - w gronie transseksualistów oraz osób towarzyszących (partnerów, rodziny) - podczas których można podzielić się swoimi doświadczeniami. Od 2009 roku do inicjatywy dołączyła fundacja Trans-Fuzja - dotychczasowa transpłciowa grupa wsparcia rozbiła się na osobne spotkania dla transseksualistów, transwestytów oraz partnerów osób transpłciowych.


 


II.2. Inna działalność organizacji LGBT


 


Uznałem za stosowne wymienić cztery - moim zdaniem - najważniejsze organizacje, które w jakiś sposób wspierają osoby transpłciowe. Wsparcie rozumiem bardzo szeroko, dlatego lista obejmie nie tylko specjalistyczną pomoc, lecz także organizowanie imprez towarzyskich i różnego typu nieformalnych spotkań.


Stowarzyszenie Lambda oraz Kampania Przeciw Homofobii oferują pomoc psychologiczną i prawną, prowadzą także biblioteki, w których znajdują się prace poświęcone szeroko rozumianej transpłciowości, w obydwu organizacjach działa telefon zaufania (przy czym w warszawskiej Lambdzie dyżurują czasem osoby transseksualne), a ponadto osoby transpłciowe mają możliwość udzielania się w grupach studenckich i młodzieżowych.10


Fundacja Centra (UFA) organizuje projekcje filmowe o tematyce transpłciowej, imprezy towarzyskie i różnego rodzaju spotkania mające na celu szerzyć wiedzę na temat tego zjawiska. Ponadto wiele razy udostępniała fundacji Trans-Fuzja swoją siedzibę - do 2009 roku odbywały się tam spotkania grupy wsparcia dla osób transpłciowych.


Koło Naukowe Nic Tak Samo działające przy Uniwersytecie Wrocławskim wiele razy pomagało w organizowaniu happeningów we Wrocławiu, gdzie rozpoczęły swoją działalność zarówno STP, jak i TF.


 


III. Organizacje działające na rzecz osób transpłciowych


 


Tak naprawdę możemy mówić tylko o dwóch organizacjach tego typu. Stowarzyszenie Pomocy Transseksualistom - obecnie już niefunkcjonujące - koncentrowało się przede wszystkim (choć nie tylko) na pomocy osobom transseksualnym i prawdopodobnie z tego powodu zamarła jego działalność - nie udało się znaleźć tylu chętnych do pomocy transseksualistów, którzy nie obawialiby się ujawnienia.11 Założyciele organizacji Trans-Fuzja wzięli ten problem pod uwagę. W rezultacie (choć nie był to jedyny powód) powstała fundacja pomagająca wszystkim osobom w jakiś sposób narażonym na dyskryminację ze względu na poczucie przynależności płciowej.


 


III.1. Stowarzyszenie Pomocy Transseksualistom (STP)12


 


Organizację założyli 21 maja 2001 roku we Wrocławiu Alicja Strzelecka (obecnie doktorantka psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim) i Daniela Bąk (pedagog), którzy do końca jej działalności tworzyli zarząd. Poza tym do osób związanych ze stowarzyszeniem i aktywnie w nim działających należeli: Marcin Czub (ówczesny doktorant psychologii), Eryk Derza, Monika Dziedzic, Agnieszka Goleń, dr Krystyna Szmajke, Łukasz Bardeli oraz osoby niewymienione z nazwiska, a jedynie imion/pseudonimów.


Cele działalności koncentrowały się na: niesieniu pomocy osobom transseksualnym, ułatwianiu im wzajemnego kontaktu, udzielaniu i rozpowszechnianiu informacji na temat transseksualizmu (w tym inf. na temat możliwości leczenia, kontaktów z lekarzami, chirurgami, prawnikami). Realizowano je poprzez: organizację spotkań, poparcie inicjatyw społecznych LGBT (np. projektu ustawy o związkach partnerskich autorstwa prof. Marii Szyszkowskiej, podpisanie Listu Otwartego w sprawie preambuły Konstytucji Europejskiej), publikacje (np. „Zrozumieć płeć. Studia interdyscyplinarne"), udzielanie wsparcia osobom TS, przeprowadzanie rozmów psychologicznych, spotkania, prowadzenie warsztatów na tematy związane z płcią, poczuciem męskości, kobiecości, wygłaszanie pogadanek i wykładów na temat zaburzeń tożsamości płciowej (konferencje) oraz poprzez zamieszczanie prac naukowych na stronie internetowej.


W ciągu czteroletniej działalności (ostatnie dostępne aktualizacje strony internetowej datowane są na luty 2004 roku, jednakże organizacja pozostała aktywna aż do następnego roku) STP wykonało kilka ciekawych projektów naukowych13 takich jak: zorganizowanie Ogólnopolskiej Konferencji Interdyscyplinarnej „Zrozumieć płeć" oraz seminarium pod tytułem „Transseksualizm w Polsce", przygotowanie warsztatów na temat męskości i kobiecości na sympozjum pod tytułem „Pomylona płeć" oraz udział w Dolnośląskim Forum Inicjatyw na Rzecz Kobiet, które odbyło się 8 marca 2003 roku we Wrocławiu.


Ponadto na stronie Stowarzyszenia zamieszczono obszerną bibliografię14 z zakresu tematów: kobiecość, męskość, seksualizm, homoseksualizm, transseksualizm, a także kilka artykułów naukowych z dziedziny psychologii i seksuologii, z czego najbardziej interesujące wydaje się tłumaczenie tekstu autorstwa Nancy R. Nangeroni z International Foundation for Gender Education pt. „Transgenderyzm. Wprowadzenie", który przedstawiał zagadnienie transpłciowości oraz wyraźnie rozróżniał sex (płeć fizyczna/biologiczna15) od gender (płeć kulturowa).16 Ponadto Łukasz Bardeli opublikował na stronie artykuł „Transseksualizm a prawo"17 wyjaśniający, jak w świetle polskiego systemu legislacyjnego wygląda proces korekty płci i co się z nim wiąże.


 


III.2. Fundacja Na Rzecz Wspierania Osób Transpłciowych Trans-Fuzja (TF)


 


Powstanie Trans-Fuzji poprzedziła seria happeningów o tej samej nazwie zorganizowanych w centrum Wrocławia z pomocą Antyfaceta oraz aktywistów KPH Wrocław. Od czerwca 2007 roku rozpoczęła swoją działalność strona internetowa inicjatywy, zaś rok później, w styczniu odbyło się spotkanie założycielskie. Ponieważ osoby od początku zaangażowane w działalność fundacji pochodziły zarówno z Wrocławia, jak i Warszawy, postanowiono, że organizacja od początku istnienia będzie posiadała oddział warszawski. Obecnie siedziba znajduje się w stolicy, TF działa na jej terenie oraz we Wrocławiu i Katowicach, z planami odnośnie Trójmiasta.


Cele, jakie stawia sobie Trans-Fuzja, to:



- upublicznienie dyskusji na temat problemów osób transseksualnych, transpłciowych, bi- i homoseksualnych, oraz zwiększenie ich reprezentacji społecznej,


- kształtowanie postaw tolerancji i przełamywanie uprzedzeń i stereotypów wobec osób transseksualnych, transpłciowych, bi- i homoseksualnych,


- kształtowanie pozytywnej tożsamości osób transseksualnych, transpłciowych, bi- i homoseksualnych,


- zniesienie w polskim systemie prawnym zapisów dyskryminujących ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową, zgodnie z wymogami dostosowawczymi Unii Europejskiej, oraz wprowadzenie regulacji prawnych dotyczących sytuacji osób transseksualnych i transpłciowych,


- wprowadzenie do polskiego ustawodawstwa zapisu o instytucji legalnego partnerstwa osób tej samej płci,


- przeciwdziałanie dyskryminacji osób transseksualnych, transpłciowych, bi- i homoseksualnych oraz przeciwdziałanie objawom transfobii i homofobii w społeczeństwie,


- promowanie wiedzy na temat tożsamości seksualnych i identyfikacji płciowych, w tym działalność wydawnicza, informatyczna, działalność związana z kulturą, sportem i rekreacją, prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych,


- wypracowanie i wprowadzenie do obiegu publicznego dyskursu antytransfobicznego i antyhomofobicznego, wrażliwego na procedury wykluczenia i stygmatyzacji,


- działalność prozdrowotna, w tym propagowanie wiedzy o chorobach i terapii związanych z poczuciem tożsamości płciowej, profilaktyka uzależnień,


- działanie na rzecz praw człowieka i propagowanie wiedzy na ich temat,


- promowanie wyrównywania szans, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, integracja społeczna, działania na rzecz kobiet, rozwój kształcenia zawodowego,


- organizacja pomocy psychologicznej dla osób zagrożonych dyskryminacją,


- organizacja pomocy prawnej dla osób zagrożonych dyskryminacją,


- budowanie otwartego społeczeństwa obywatelskiego i wspieranie idei demokratycznych,


- wypracowanie standardu dotyczącego terapii transseksualizmu oraz sytuacji osób z odmiennym poczuciem tożsamości płciowej.


 


Osiągnięcie tak szczegółowych celów wymaga szerokich działań, dlatego fundacja stara się być obecna w każdej sferze współczesnego życia. Za pomocą internetu (osoby transpłciowe w Polsce nadal w większości wybierają przestrzeń wirtualną jako możliwość realizacji siebie - anonimowość gra tu kluczową rolę) dociera do wielu ludzi poprzez prowadzenie kalendarium wydarzeń z zakresu szeroko rozumianej międzypłciowości, zamieszczaniu artykułów, prac naukowych (polskich oraz tłumaczonych) oraz komentarzy do decyzji politycznych, a także monitorowaniem mediów, co oznacza zbieranie, weryfikowanie oraz komentowanie zamieszczanych w mediach materiałów. Poza internetem Trans-Fuzja nawiązuje kontakty z międzynarodowymi organizacjami o podobnym profilu (ILGA-Europe, TGEU) oraz prowadzi działalność lokalną w trzech polskich miastach. W Warszawie są to m.in. grupa wsparcia dla osób transseksualnych (dzięki współpracy ze stowarzyszeniem Lambda Warszawa), grupa wsparcia dla partnerów i partnerek osób transpłciowych (j/w), wieczory filmowe wraz z dyskusją (odbywają się w KPH), wszelkiego rodzaju imprezy kulturalne i towarzyskie oraz manifestacje (np. marsz zorganizowany w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci Osób Transpłciowych). We Wrocławiu inicjatywy koncentrują się na happeningach, spotkaniach warsztatowych, współpracą z Kołem Naukowym Nic Tak Samo oraz spotkaniach grupy wsparcia. W Katowicach odbywają się spotkania samopomocowe dla wszystkich osób transpłciowych.


W zarządzie fundacji Trans-Fuzja zasiadają osoby transpłciowe (prezeska Anna Grodzka dokonała niedawno na łamach czasopisma „Replika" coming-outu jako transseksualistka), choć nie tylko one, a współpraca odbywa się na demokratycznych zasadach równości. Grono wolontariuszy stale się powiększa, dzięki czemu okazało się możliwe stworzenie grupy studencko-młodzieżowej, która na pewno skupi gotowych do działania młodych ludzi.


 


IV. Internet


 


Ze względu na anonimowość Internet wydaje się najbezpieczniejszą przestrzenią dla osoby transpłciowej. I tak faktycznie jest. O wiele łatwiej nawiązać kontakt i zostać wysłanym poprzez wirtualną sieć niż na spotkaniu w cztery oczy. Nie ma co się oszukiwać - ruch trans w Polsce nie miałby szansy zaistnieć, gdyby nie Internet. Poniżej przedstawiam kilka najważniejszych dla Polaków portali podejmujących tematykę transpłciowości.


 



Transseksualizm.pl


Zawiera szczegółowe dane dot. leczenia transseksualizmu, znajduje się tam także obszerne forum dyskusyjne


Crossdressing.pl


Portal skierowany przede wszystkim do transwestytów M/K, również z niezwykle aktywnym forum dyskusyjnym


Transgenderyzm.pun.pl


Serwis w postaci forum przeznaczony dla wszystkich osób transpłciowych


Miedzyplciowosc.go.pl


Portal dla każdego, kto czuje się płciowo odmienny, użyteczny szczególnie osobom niepewnym swojej tożsamości płciowej


 


V. Znane postaci


 


Chociaż zdecydowana większość osób transpłciowych wybiera życie w ukryciu, na scenie medialnej zabłysnęło już kilkoro ludzi. Wśród nich przede wszystkim:


 




Rafalala - postać znana większości Polaków jako „kobieta z penisem" (jak sama siebie określa), prowadzi działalność artystyczną, zwłaszcza teatralną.



Antyfacet - odwieczny wróg męskiego genderu, wojownik o prawa mężczyzn do swobodnego noszenia damskich ubrań, działacz polityczny zorientowany przede wszystkim na happeningi i demonstracje.



Anna Grodzka - prezeska fundacji Trans-Fuzja, ujawniona transseksualistka, która nie boi się mówić o problemie transpłciowości.



 



VI. Zakończenie


 


Ruch transpłciowy w Polsce wciąż się rozwija, jednakże kryje w sobie ogromny potencjał. Podczas przygotowywania niniejszego wystąpienia, nie wiedziałem, że będzie to praca z tak bogatym materiałem. I chociaż jego pokłady utrudniały pisanie i niekiedy miałem wrażenie, że uniemożliwiają mi sensowne usystematyzowanie nagromadzonych informacji, cieszę się, naprawdę cieszę tym ogromem.


Wydane do tej pory w Polsce autobiografie transseksualistów („Byłam mężczyzną" Ady Strzelec i „Aleksandra Zamojska jest mężczyzną" Daniela Zamojskiego) miały kluczowe znaczenie dla sytuacji osób transpłciowych w Polsce, zarysowały pewien problem, zasugerowały istnienie. Od tych publikacji (mają one większą wartość dla przeciętnego czytelnika niż opracowania seksuologiczne tudzież popularno-naukowe) rozpoczęło się społeczne wyczulenie na problem transseksualizmu. W 2007 roku kolejna praca (tym razem zbiorowa) pt. „Namaluj mi wiatr" zrobiła to samo z transwestytyzmem. Poczyniła pewien krok naprzód w kwestii społecznej oceny tego zjawiska. Mam nadzieję, że i na transgenderyzm przyjdzie pora. Na transpłciowość w ogólnym tego słowa znaczeniu.


Wszystko po to, by ruch transpłciowy nie musiał o nic walczyć, niczego nikomu udowadniać, a jedynie pomagać tym, którzy wciąż nie będą potrafili odnaleźć się w świecie genderowej dychotomii.


Ale to na razie tylko ciche marzenia. Przed nami długa droga.


 


 



Referat wygłoszony 5 kwietnia 2009


Wersja w pełni tekstowa, poprawiona i uzupełniona 23 kwietnia 2009


 






VII. Postscriptum



Jedna z czytelniczek naszego portalu była uprzejma uzupełnić zawarte w referacie informacje o szczegóły nt. Stowarzyszenia Los, które pominąłem, oraz bardziej prawdopodobny początek ruchu transpłciowego niż zaproponowany przeze mnie. Nie wspomniałem również o dwóch istotnych, choć nieistniejących już, serwisach internetowych - Transportalu oraz trans.org.pl1.


Oto informacje uzyskane od Beetlejuice:




Wydaje mi się, że szukając prapoczątków dążeń - o ile jeszcze nie do formalnych integracji typu stowarzyszeniowego - to do wzajemnego poznania się osób transseksualnych w Polsce, warto by wymienić wydarzenie z 10 grudnia 1985 r., o którym pisze dr Dulko w Apokalipsie płci (strony 243 do 277). Jest to zapis dyskusji, która odbyła się tamtego dnia w Zakładzie Seksuologii i Patologii Więzi Międzyludzkich CMKP w Warszawie, a przygotowanej przez duet panów doktorów - Dulko i Imielińskiego. Wzięło w niej udział - o ile dobrze policzyłam - 11. transseksualnych pacjentów dr Dulko, którzy przyjechali z całej Polski, dziennikarka Polityki Agata Bleya oraz dr Stanisław Dulko jako moderator. O ile mi wiadomo, nawiązane wtedy kontakty zaowocowały kilkoma wieloletnimi przyjaźniami.





Odszukałam właśnie zamieszczony na stronie jednego z chłopaków k/m artykuł z Polityki z 1999, który rzuca pełne światło na sprawę gdańskiego „Losu". (...)


Na pewno można teraz dokładnie datować powstanie Losu - na październik 1998.


Pozwolę sobie przedrukować fragmenty owego artykułu. Całość zamieszczona jest na stronie: http://kuba_and.republika.pl/polityka40.htm





Obce ciało, Paweł Walewski, Polityka 40/1999 (2213)





Stowarzyszenie LOS, niosące pomoc ludziom takim jak Monika, żyjącym z dezaprobatą własnej płci, powstało w Gdańsku w październiku ubiegłego roku. Prezes Zdzisław Malina dopiero teraz może zaprosić do własnej siedziby. - W Warszawie dwukrotnie sposobiono się do powołania takiego stowarzyszenia. Nic z tego nie wyszło, bo odpowiedź urzędników była niezmienna: po co?





Na inauguracyjne spotkanie w wyremontowanej suterenie przedwojennej kamienicy w Gdańsku-Wrzeszczu, oprócz założycieli Stowarzyszenia, przyjechała prof. Julia Kruk-Jeromin z Kliniki Chirurgii Plastycznej AM w Łodzi oraz Monika i Wojtek - osoby najmilej tu widziane. - Niewielu jest ludzi, którzy po zmianie płci gotowi są pomóc innym - mówi prezes. W Polsce żyje prawdopodobnie od 5 do 8 tys. transseksualistów, pomoc medyczną otrzymało do tej pory tysiąc, w związkach małżeńskich pozostaje stu. Ze Stowarzyszeniem skontaktowało się ponad trzysta osób, z których raptem 80 wyraziło chęć współpracy. (...)





Zdzisław Malina z dumą patrzy na Monikę i Wojtka. Tak dobrze układa się życie tylko nielicznym. Spośród trzystu osób, które nawiązały kontakt ze Stowarzyszeniem, 92 proc. wyrzucono z domu, są bez pracy i środków do życia. Odezwała się studentka z Krakowa, która mieszka kątem w akademiku i odkąd przyznała się w domu do transseksualizmu, rodzice nie dają jej grosza na utrzymanie. Albo mężczyzna z Jasła z dwójką dzieci, sprawa rozwodowa w toku, czeka na finalny zabieg chirurgiczny i jak najszybciej musi zmienić pracę.


- Błaga mnie o pomoc, a ja niewiele mogę - wyjaśnia prezes Malina. Rejestracja Stowarzyszenia była drogą krzyżową, ale pozyskiwanie ale pozyskiwanie środków na działalność to prawdziwa mordęga.

 





1 Skrót ten używany jest pod różnymi postaciami. Ostatnimi czasy polska prasa (zwłaszcza internetowa) zaczęła wreszcie stosować najłatwiejszą z nich - LGBT - choć nadal często spotykamy się z określaniem organizacji mniejszościowych mianem „gejowskich", co nie do końca oddaje zakres ich działalności. Ja sam wolę ujmować ruch całościowo i dlatego zwykle stosuję konstrukcję, która z powodu swojej długości traci cechę skrótowca, choć zyskuje na treści - LGBTQIAO(H). Nie stosuję go jednak w poniższym tekście.

2 Termin transpłciowość to popularyzowany przez fundację Trans-Fuzja odpowiednik angielskiego transgender. Transpłciowość stosuje się jako swoiste hasło-parasol - w definicji mieszczą się zarówno transseksualizm (silnie odczuwana niezgodność płci biologicznej z mentalną, która skutkuje w dążeniu do korekcji fizycznych), jak i transwesytyzm (czasowa identyfikacja z płcią przeciwną) oraz transgenderyzm (pozostałe zaburzenia tożsamości płciowej - bigenderyzm, agenderyzm i inne).

3 Zwykliśmy określać tę zbitkę mianem „tak zwanej zmiany płci". Termin zapożyczony zapewne z języka angielskiego (sex change) tak naprawdę nie obrazuje w pełni problemów, z jakimi borykają się osoby transseksualne. Wspomnianym mianem wciąż określa się operację na genitaliach (finał „zmiany"), choć całkowity proces przejścia (z ang. transition) składa się z wielu etapów (obrazuje to chociażby przymiotnik „prawna"). Końcowa operacja jest k o r e k t ą, gdyż osoba transseksualna dostosowuje fizyczność do mentalności. To otoczenie interpretuje skutki leczenia jako „Zmianę" (zastosowałem wielkie Z z uwagi na emocje społeczne towarzyszące procesowi przejścia).

4 Informacje prawne pochodzą ze strony www.transseksualizm.pl.

5 Fragment definicji umieszczonej w Klasyfikacji Chorób i Problemów zdrowotnych ICD-10. Kopia dostępna pod adresem: http://stary1.portalmed.pl/finn2/klasyfikacje/icd10/index.stm.

6 Ibidem.

7 Informacje na temat Grup Wsparcia (za wyjątkiem spotkań w Lambdzie Warszawa) pochodzą z archiwum portalu transseksualizm.pl dostępnego dzięki serwisowi archive.org - http://web.archive.org/web/20061120084534/www.transseksualizm.pl/spotkania.html.

8 Wiąże się to zapewne z wydanym przez Rzymską Kongregację Nauki Wiary dokumentem (w styczniu 2003 roku), który głosi nieistnienie „zmiany płci", gdyż - według serwisu kosciol.pl - przemiany fizyczne nie powodują zmiany tak zwanej „osobowości płciowej" (nawiasem mówiąc Kościół katolicki wcale się tu nie myli, prezentuje po prostu typowo „genitalne" podejście do płciowości człowieka i uważa, że kobiece lub męskie ciało automatycznie wiąże się z kobiecą lub męską tożsamością płciową. Więcej informacji odnośnie dokumentu: http://www.kosciol.pl/content/article/20030126110710384.htm.

9 Zachowałem oryginalną pisownię .

10 Więcej o pomocnej działalności obydwu stowarzyszeń w części poświęconej fundacji Trans-Fuzja.

11 Przedstawiony pogląd to spekulacja (potwierdzona jedynie przez notkę z dawnej wersji portalu transseksualizm.pl), nie posiadamy żadnego oficjalnego oświadczenia STP w tej sprawie.

12 Informacje pochodzą z nieistniejącej już strony Stowarzyszenia: transseks.republika.pl dostępnej dzięki serwisowi archive.org - http://web.archive.org/web/20040609022204/http://www.transseks.republika.pl/" target="_blank">http://www.transseks.republika.pl/">http://web.archive.org/web/20040609022204/http://www.transseks.republika.pl/ .

13 Szczegóły projektów dostępne pod adresem http://web.archive.org/web/20030714110555/www.transseks.republika.pl/projekty.htm.

14 http://web.archive.org/web/20021209082820/transseks.republika.pl/literatura.htm.

15 Pozostawiam możliwość wyboru określenia, ponieważ płeć fizyczna nie zawsze oznacza biologiczną. Vide: przypadki osób, których kariotyp (płeć biologiczna) jest odwrotny do płci fizycznej - mężczyźni XX lub kobiety XY.

16 Inne teksty dostępne pod adresem http://web.archive.org/web/20030218152733/www.transseks.republika.pl/nauka.htm.

17 http://web.archive.org/web/20030804062410/transseks.republika.pl/informacje.htm.

18 http://web.archive.org/web/*/www.trans.org.pl.

 


Bibliografia:


www.transseksualizm.pl


stary1.portalmed.pl/finn2/klasyfikacje/icd10/index.stm


www.kosciol.pl/content/article/20030126110710384.htm


www.transfuzja.org


web.archive.org

Wiktor "Latarnik" Dynarski

edzamieszczono: 2009.04.27

szukaj

menu

najnowsze teksty

najnowsze posty

linki sponsorowane

możesz pomóc

Zapisz się do grupy mailowej

publikacje

wspierają nas

polecane

twoja transKARTA

kalendarium

! Oddziały i grupy Trans-Fuzji

! spotkania indywidualne

# pomoc psychologiczna

dla osób transpłciowych:
- w Krakowie
- w Poznaniu
- w Trójmieście
- w Warszawie
- we Wrocławiu

* pomoc prawna

myśli i cytaty

Życie jest za krótkie, aby być niewolnikiem ludzkich oczekiwań. Nie warto powstrzymać się od działań z obawy przed krytyką innych.
Antony Hegarty

Trans-Fuzja w necie

transgenderyzm

Można rozumieć jako praktykę przekraczania norm związanych z płcią. W takim ujęciu osoba transgenderowa to ktoś, kogo prezentacja płciowości przynajmniej czasami jest odmienna od oczekiwań kultury, w jakiej ta osoba żyje.

transpłciowość

Różnymi wariantami transpłciowości są:

transwestytyzm

Tego się nie leczy, można tylko zaakceptować. Lekarz, który będzie utrzymywał, że Cię z tego wyleczy, nie wie o czym mówi. Leczyć można tylko fetyszyzm transwestytyczny.

należymy do

generowano:
0.329 s
  kontakt@transfuzja.org użwamy cookies »  
fundacja na rzecz osób transpłciowych
 
login

hasło

zapomniane hasłozarejestrujzaloguj