Oświadczenia

Apel Koalicji na Rzecz Równych Szans do RPO


Koalicja na Rzecz Równych Szans, której członkiem jest Fundacja Trans-Fuzja, przekazała na ręce Rzeczniczki Praw Obywatelskich pismo-apel w sprawie niezgodności tzw. "ustawy równościowej" ze standardami wyznaczonymi przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

Koalicja podnosi, że ustawa, różnicując poziom ochrony przed dyskryminacją w zależności od przesłanki (cechy objętej ochroną prawną) jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą niedyskryminacji i zasadą równości w prawie.

Ogranicza także efektywny dostęp do takich praw jak prawo do sądu, prawo do własności, prawo do wykształcenia, prawo do świadczeń zdrowotnych oraz prawo dostępu do dóbr kultury.


Warszawa, 7 kwietnia 2015 r. 

Sz. P. Profesor Irena Lipowicz 
Rzeczniczka Praw Obywatelskich 

Szanowna Pani Profesor,

W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, porozumienia ponad sześćdziesięciu organizacji pozarządowych działających na rzecz praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji, zwracamy się do Pani Rzecznik z apelem o złożenie na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania ze standardami wyznaczonymi przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. 

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania określa obszary i sposoby przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek i orientację seksualną oraz organy właściwe w tym zakresie. Ustawa zawiera zatem zamknięty katalog przesłanek antydyskryminacyjnych (cech prawnie chronionych) oraz wprowadza liczne wyjątki od zasady równego traktowania, prowadząc tym samym do hierarchizacji kryteriów antydyskryminacyjnych w zależności od dziedziny życia objętych ochroną przed nieobiektywnym nierównym traktowaniem. 

I tak, w dziedzinie ochrony przed dyskryminacją w zakresie dostępu i warunków korzystania z zabezpieczenia społecznego, usług, w tym usług mieszkaniowych, rzeczy oraz nabywania praw lub energii, jeżeli są one oferowane publicznie, zakazem dyskryminacji objęte są jedynie przesłanki płci, rasy, pochodzenia etnicznego oraz narodowości. Sfera opieki zdrowotnej oraz oświaty i szkolnictwa wyższego objęta jest zakazem dyskryminacji ze względu na rasę, pochodzenie etniczne lub narodowość. 

Dziedzina szeroko pojętego zatrudnienia i kształcenia zawodowego obejmuje takie antydyskryminacyjne przesłanki jak płeć, rasa, pochodzenie etniczne, narodowość, religia, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek i orientacja seksualna. Biorąc powyższe pod uwagę, w przekonaniu niżej podpisanych organizacji, zarówno normatywne ukształtowanie zakresu podmiotowego jak i przedmiotowego ustawy może wykazywać niezgodność ze standardem ochrony przed dyskryminacją określonym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, a zwłaszcza przez przepis art. 32 ustawy zasadniczej. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji „Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne”, a ust. 2 tego przepisu zakazuje dyskryminacji kogokolwiek w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym, z jakiejkolwiek przyczyny. Zasada równości została sformułowana przez polskiego ustrojodawcę w sposób ogólny i jak wskazują niektórzy przedstawiciele doktryny – nietypowy. 
Aby uniknąć konfliktu przy tworzeniu listy zakazanych kryteriów różnicowania, wprowadzono w Konstytucji formułę o zakazie dyskryminacji „z jakiejkolwiek przyczyny”, która jak się wydaje, spełnia dobrze swoją ochronną rolę, nie pomijając żadnej grupy narażonej na dyskryminację. 

Omawiana ustawa, zawierając ograniczony katalog cech prawnie chronionych, w przekonaniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, stoi w sprzeczności z narzuconym przez Konstytucję RP standardem ochrony w kontekście podmiotowym. Podpisane poniżej organizacje mają jednocześnie świadomość, że Trybunał Konstytucyjny uznaje, że prawo do równego traktowania ma wymiar ograniczony, co nabiera szczególnego znaczenia przy rozpatrywaniu skarg konstytucyjnych. 

Trybunał – uznając prawo do równego traktowania za konstytucyjne prawo jednostki – podkreślił, że „ma ono charakter niejako prawa ‘drugiego stopnia’ (‘metaprawa’), tzn. przysługuje ono w związku z konkretnymi normami prawnymi lub innymi działaniami organów władzy publicznej, a nie w oderwaniu od nich – niejako ‘samoistnie’. Jeżeli te normy lub działania nie mają odniesienia do konkretnych określonych w Konstytucji wolności i praw, prawo do równego traktowania nie ma w pełni charakteru prawa konstytucyjnego, a to sprawia, że nie może ono być chronione za pomocą skargi konstytucyjnej”. 

Zatem, z punktu widzenia niniejszej analizy, ważnym jest podkreślenie, że zasada równości nie jest w pełni odzwierciedlona w omawianej ustawie i powoduje ograniczenie w dostępie do m.in. takich gwarantowanych Konstytucją praw jak: - dostęp do dóbr kultury (art. 6 ust. 1) - ochrony własności (art. 64 ust. 2) - dostęp do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 2) - dostęp do wykształcenia (art.70 ust.4) - prawo do sądu (art. 45 ust.1) 

Warto podkreślić, że konstytucyjna zasada równości składa się z dwóch ważnych elementów - równości wobec prawa oznaczającą nakaz równego traktowania przez władzę publiczną w procesie stosowania prawa oraz równości w prawie oznaczającą nakaz kształtowania treści prawa z uwzględnieniem zasady równości. 

W przekonaniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, omawiana ustawa, bez obiektywnego uzasadnienia, wyłączyła spod swojego działania niektóre grupy społeczne, które w świetle doświadczeń organizacji pozarządowych działających na rzecz równego traktowania, doświadczają dyskryminacji w wielu obszarach życia społecznego, gospodarczego i publicznego. 

Podsumowując, Koalicja na Rzecz Równych Szans stoi na stanowisku, że obecne ukształtowanie normatywne ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania może rodzić zarzut „nierównej” ochrony (a więc swego rodzaju dyskryminacji) w tworzeniu ustawowych gwarancji przestrzegania art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, jak również rodzić tendencję do zawężającej interpretacji pojęcia dyskryminacji i wyłączenia z niego wprowadzania niesłusznego (niesprawiedliwego) zróżnicowania z uwagi na istnienie cechy innej niż wskazane w ustawie kryteria. 

Mając na uwadze powyższe argumenty zwracamy się do Pani Rzecznik działającej nie tylko jako konstytucyjny organ ochrony prawa, ale także, jako krajowy organ ds. równego traktowania z apelem o wykorzystanie przysługujących Pani kompetencji i zbadanie zgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP. 

Do wiadomości: 
- Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Traktowania, Prof. Małgorzata Fuszara 
- media 

Organizacje wchodzące w skład Koalicji na Rzecz Równych Szans
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego - koordynator Koalicji 
Amnesty International 
Anteris Fundacja Pomocy Prawnej 
Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek 
Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny 
FORUM 50+ 
Forum Żydów Polskich 
Fundacja "PHAN BDE" 
Fundacja "Pies Przewodnik" 
Fundacja Autonomia 
Fundacja Bez Dyskryminacji 
Fundacja Centrum Praw Kobiet 
Fundacja eFkropka 
Fundacja Europejskie Centrum Równości 
Fundacja Feminoteka 
Fundacja Generacja 
Fundacja im. Izabeli Jarugi - Nowackiej 
Fundacja Inicjatyw Społecznych “Się Zrobi!” 
Fundacja Just Better 
Fundacja Kultury Bez Granic 
Fundacja MaMa 
Fundacja na Rzecz Różnorodności Polistrefa 
Fundacja na Rzecz Równości i Emancypacji STER 
Fundacja Nasza Przestrzeń 
Fundacja Przestrzeń Kobiet 
Fundacja Równości 
Fundacja Trans-Fuzja 
Fundacja TUS 
Fundacja Wiedza Lokalna 
Fundacja Wolontariat Równości 
Fundacja "Vis Maior" 
Fundacja Aktywności Lokalnej 
Helsińska Fundacja Praw Człowieka 
Instytut Podkarpacki 
Kampania Przeciw Homofobii 
Koalicja Karat 
Lambda Bydgoszcz 
Lambda Warszawa 
Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu 
Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych 
Stowarzyszenie Romów w Polsce 
Stowarzyszenie "W stronę Dziewcząt" 
Stowarzyszenie Aktywne Kobiety 
Stowarzyszenie Dni Równości i Tolerancji 
Stowarzyszenie Projekt: Polska 
Stowarzyszenie Homo Faber 
Stowarzyszenie Inicjatyw Niezależnych MIKUSZEWO 
Stowarzyszenie Inicjatyw Kobiecych 
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej 
Stowarzyszenie Kobiet Konsola 
Stowarzyszenie na Rzecz Kobiet "Victoria" 
Stowarzyszenie Na Rzecz Lesbijek, Gejów, Osób Biseksualnych, Osób Transpłciowych oraz Osób Queer "Pracownia Różnorodności" 
Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego PRO HUMANUM 
Stowarzyszenie Naukowe Psychologia i Seksuologia LGBT 
Stowarzyszenie Nigdy Więcej 
Stowarzyszenie Otwarte Forum 
Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii „Otwarta Rzeczpospolita" 
Stowarzyszenie Strefa Kobiet 
Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej 
Towarzystwo Przyjaciół Szalonego Wózkowicza 
Związek Nauczycielstwa Polskiego 
Żydowskie Stowarzyszenie Czulent 
edzamieszczono: 2015.04.08

szukaj

menu

najnowsze teksty

najnowsze posty

linki sponsorowane

możesz pomóc

Zapisz się do grupy mailowej

publikacje

wspierają nas

polecane

twoja transKARTA

kalendarium

! Oddziały i grupy Trans-Fuzji

! spotkania indywidualne

# pomoc psychologiczna

dla osób transpłciowych:
- w Krakowie
- w Poznaniu
- w Trójmieście
- w Warszawie
- we Wrocławiu

* pomoc prawna

myśli i cytaty

Życie jest za krótkie, aby być niewolnikiem ludzkich oczekiwań. Nie warto powstrzymać się od działań z obawy przed krytyką innych.
Antony Hegarty

Trans-Fuzja w necie

transgenderyzm

Można rozumieć jako praktykę przekraczania norm związanych z płcią. W takim ujęciu osoba transgenderowa to ktoś, kogo prezentacja płciowości przynajmniej czasami jest odmienna od oczekiwań kultury, w jakiej ta osoba żyje.

transpłciowość

Różnymi wariantami transpłciowości są:

transwestytyzm

Tego się nie leczy, można tylko zaakceptować. Lekarz, który będzie utrzymywał, że Cię z tego wyleczy, nie wie o czym mówi. Leczyć można tylko fetyszyzm transwestytyczny.

należymy do

generowano:
0.5834 s
  kontakt@transfuzja.org użwamy cookies »  
fundacja na rzecz osób transpłciowych
 
login

hasło

zapomniane hasłozarejestrujzaloguj